Voight-Kampff empathie-schaal

Begonia Séu legt het boek De elektrische nachtmerrie (1968) van Philip K. Dick opzij. Het heeft haar geïnspireerd om geestelijke ziekten ook te toetsen aan de hand van een schaal. Hoewel ze er geen zin in heeft, begint ze toch te kijken in het Manuel Débilités Mentales, een bijbel die ze in haar tijd op de Sorbonne van buiten geleerd heeft:

Mauvezand GNR


Emotionele Atroficatie (MDM IV naam/DBC-code: EA, As I, X123.54): een zenuwslopende ziekte waarbij de patiënt geveld wordt door een gedesorganiseerd emotioneel innerlijk.


Aan deze cryptische omschrijving heeft ze niet veel... Waar moet ze beginnen? Ze heeft bijna de neiging om de samenstellers van de Manuel Débilités Mentales te bellen, maar misschien dat versie vijf in dit geval toch beter is:


Emotionele Atroficatie (universele MDM V naam/DBC-code: EA, As I, X123.54): een debilitatie die zich kenmerkt door een gradueel decimerende Voight Kampff Empathie schaal. De gedebiliteerde kan behandeld worden door middel van chemische therapie of cognitieve gedragstherapie (Goldman-training). Een hoogleraar op dit gebied geeft het volgende advies: behandel gedebiliteerden als week- of schaaldieren, op die manier heb je zelf inlevingsvermogen en kunnen de gedebiliteerden zich beter herstellen.


Er schuilt vast veel betekenis achter deze abstracte woorden, dat moet ze de auteur, Julia Vanessa von Kärnten nageven. Julia, of Juliette zoals ze liever genoemd wil worden, is een soort oppergod in het therapiewezen en heeft haar eigen toevluchtsoord geschapen in de Franse Alpen. Hier behandelt ze patiënten (gedebiliteerden) met rust, reinheid en regelmaat in een schitterende omgeving.

Toch pakt ze haar rekenmachine erbij en begint de gegevens van Ada Zaan in te vullen. Bepaalde items tellen dubbel zo zwaar op de Voight Kampff Empathie schaal. Hieronder vallen “gedrag jegens dierlijke wezens, exclusief humanoïden” en “gedrag jegens de mens, inclusief humanoïden”. Julia Vanessa heeft er alles aan gedaan om de Mens niet als gegeven te zien en onderkent de diversiteit van het menselijk ras. Humanoïde gaat Begonia alleen iets te ver, al is het wel een Gender en Raciaal neutraal woord.

Wat zou ze invullen voor Ada? Heeft Ada ooit huisdieren gehad? Ze besluit voor de nul, dit betekent ‘neutraal’ ofwel ‘afwezigheid van extra curriculaire factoren op de bijbehorende as’ (in de woorden van Juliette). Voor mensen vult ze maar een ‘1’ in, wat zoveel betekent als ‘lichtelijk geïnteresseerd in de humanoïde omgeving’. De schaal liep van -3 tot 3 en beslaat dus zeven trappen. De eerste trede, -3, geeft ze vaak aan haar jongere cliënten, die zich terugtrekken en zich niet bemoeien met de ‘humanoïde wereld’. De hoogste trap, 3, keert ze vrijwel nooit uit. Ook niet aan cheerleaders met bovenmenselijke sociale gaven. Ze heeft ook nooit iemand ontmoet die is 'samengesmolten met het humanoïde ras en het uitwisselen van het emotionele binnenleven tot hoofddoel heeft gemaakt'.

De telefoon gaat. Wie kan haar op dit namiddaguur nog lastigvallen?

‘Bego, je moet me helpen,’ klinkt het toen ze het gesprek heeft geaccepteerd. Het is Adriana. ‘Ada Zaan is compleet ingestort.’

De Hut van Mie

De Hut van Mie, Laren (N.-H.).

‘Wat vertel je me nu?’ Begonia veinst interesse, al kan haar toon niet geheel verhullen dat ze er een beetje klaar mee is.

‘Luister.’ Het blijft even stil aan de andere kant van de lijn en ze hoort gerommel.

‘Ik luister.’

‘Nee, even echt luisteren.’

‘Ik doe niet anders, Adriana.’

‘Je weet niet wat er gebeurd is.’ Adriana’s stem klinkt zwaar door de lijn heen. ‘Desa heeft de relatie met Ada opgezegd.’

Dit komt even hard binnen bij Begonia. Niet omdat Ada iemand als Desa verdient, maar omdat haar vriendin Patricia de dupe is. Patricia kan nu wel fluiten naar die waardevolle contacten van Desa in de uitgeverswereld.

‘Kan ik iets voor Ada betekenen?’

‘Nou, Bego, wat dacht je om met haar een dagje op stap te gaan? Laat haar wat fotograferen, geef haar een opdracht. Doe iets!’

‘Dat lijkt me een geweldig plan. Wat vind je ervan als Ada met mij en Patricia meegaat naar Andorra? Wij kunnen wel een fotografe gebruiken.’

‘Dat is wel weer een offer dat je van ons vraagt. Daar moet ik even over nadenken. Weet niet of dat financieel haalbaar is.’

‘Maak je daar maar geen zorgen om. Ik trakteer.’

‘Wat geweldig. Een reisje is echt iets voor Ada. Dank je, Bego.’

‘Hang nog niet op, Adriana.’

‘Oké.’

‘Ik heb nog enkele vragen die ik wil stellen. Heb je even?’

‘Ja.’

‘Maakt ze ook contact met de andere twee dochters?’

‘Nee, alleen met mij.’

‘Dat is minder. Is ze al bij de heer Van Oorschot geweest voor de medicatie?’

‘Nee, die wil ze even niet zien.’

‘Oké, dan weet ik genoeg. Dankjewel, Adriana.’

Adriana Humaine sluit af met algemeenheden en hangt op. Begonia is opgelucht dat dit varkentje is gewassen. Patricia is altijd op zoek naar een goede fotografe die haar leven kan documenteren.

» » Episode 9 - Voluit gedraaid

« « Episode 7 - Sprakeloos