Marcia's Reprise

Begonia voelt zich niet langer wees en heeft in haar zuster Hortensia een gelijke gevonden. Bij de waterburcht in het Belgische Minne genieten de twee van een kop thee. Het is hoogzomer en Begonia ziet een twinkeling in de ogen van haar zus. Nu ze beter oplet, ziet ze dat – hoewel haar zus een jaar jonger is – ze een paar littekens van het leven opgelopen heeft. Natuurlijk wil ze alles weten over de adoptie, bij welk gastgezin zij geplaatst is en of ze hun moeder of vader had gekend. Aan de ene kant durft ze niet dit onderwerp aan te roeren, ook omdat ze er zelf nauwelijks over spreekt. Aan de andere kant kan ze het met haar zus ongestoord over dit soort serieuze kwesties hebben; daar heb je immers zussen voor.

Zussen, België

‘Begonia, hoe is het mogelijk dat wij alle twee naar een bloem zijn vernoemd?’ zegt Hortensia, die voor de gelegenheid een orchidee heeft meegenomen en af en toe zenuwachtig lacht.

‘Hortensia, ik denk dat wij misschien in de eerste weken van ons leven samen zijn opgegroeid,’ zegt de psychologe, die ondanks haar goede humeur haar weerzin jegens dit onderwerp niet kan onderdrukken.

Hortensia vertelt ronduit over haar jeugd. Ze is opgegroeid in Zichen-Zussen-Bolder, een klein dorpje bij de grens met Maastricht. Zelf woont ze in een statige villa in Zussen. Tien jaar geleden opereert Begonia nog uit buurgemeente Zichen, maar hun paden hebben zich nooit gekruist. ‘Dat meen je niet, jij komt uit Zichen?’ zegt haar zus enigszins verbaasd.

Begonia besluit te wroeten. Iets klopt niet aan dit verhaal. In Zichen loopt bijna nooit een hond over straat en iedere nieuwe inwoner wordt met argusogen aangekeken. Waarom heeft zij haar zus nooit gezien in een van de feestzalen? Zij is toch inwoner? Daarom vraagt ze: ‘Hoe was je kinderkamer?’

‘Ik sliep in de kelder.’ Het is er uit voordat Hortensia er erg in heeft.

Begonia probeert met een vragende blik een antwoord uit Hortensia te ontlokken.

‘Ik kan je wel iets vertellen,’ zegt haar zus. Haar adem stokt. ‘Er is iets gebeurd waardoor ik getuigenbescherming geniet. Ken jij toevallig die Braziliaanse, hoe heet ze ook alweer?’

Begonia laat een pauze vallen. Ze weet wel dat ze Cláudia Quito La Paz bedoelt, maar ze wil niet te kennen geven dat zij die dame door en door kent. Dit zou alleen maar afbreuk doen aan de uitlatingen van haar zus. ‘Ik kom altijd op een naam, dit heb ik echt nooit,’ zegt haar zus. Na een zucht vervolgt ze: ‘Ze heet Fernanda, toch?’

‘Je bedoelt Cláudia,’ zegt Begonia.

‘Die Cláudia heeft mij zo geholpen.’ Ze neemt een slokje van haar thee. ‘Dankzij haar kon ik een normaal leven leiden, maar niet meer als mevrouw Séu. Het werd mevrouw D’Preumme Homme.’

Toe maar, denkt Begonia. Ze heeft voor iets gewoners kunnen kiezen. ‘Heeft Cláudia je geholpen met het vinden van een baan?’

Zussen, België

‘Ik was psychologe. En dat beroep kon ik moeilijk nog uitoefenen. Want je weet, als psychologe geef je je altijd een beetje prijs.’

‘Psychologe? Maar dat ben ik ook. Of was ik.’

‘Hoezo was? Ben je uit het ambt gezet?’

‘Welnee, het gaat wat minder in het Noorden. Hier in het Zuiden vast niet.’ ‘Minder? Maar ik bied mijn diensten altijd gratis aan. Ik ben psychologe maar daarnaast geef ik rijles. Daar haal ik mijn inkomsten vandaan.’ Ze pauzeert even. ‘Met psychologie kan je geen droog brood verdienen. Je moet er altijd wat naast doen.’

Rijles rijmt niet met onderduiken. Buiten dat, heeft zij al jaren verdiend aan haar psychologen bestaan. Ze poogt een andere vraag: ‘Waar heb jij eigenlijk je opleiding gevolgd?’

‘Bij Maastricht University. Jij?’

‘Bij de Sorbonne.’ Begonia ziet Hortensia’s gezicht betrekken. Zo’n prestigieuze universiteit heeft ze blijkbaar niet achter die parelmoer-blonde coupe verwacht.

‘Toe maar. Nee, ik bleef in Maastricht, want anders had ik het nooit kunnen bekostigen.’

‘Ik geef toe, het was duur, maar ik had Marcia Lapidis die deelde in de kosten.’

‘Marcia? Maar die ken ik ook.’

Begonia is ontzet. Als Marcia Hortensia kende, waarom heeft ze het dan nooit gehad over een vrouw die erg leek op haarzelf? Dit is verraad. En dan nog zeuren dat haar zoontje Bartje verkeerd behandeld is.

Hortensia vervolgt bedachtzaam: ‘Zie je, Marcia heeft misschien wel gedeeld in de kosten.’

Begonia houdt het op een zwijgen. Ze bedenkt zich dat psychiaters zich altijd stil houden en dat ze op gezette tijden de patiënt bestrijden. Misschien moet zij hetzelfde doen? Hortensia is vast met hetzelfde therapeutensop overgoten. ‘Je herhaalt jezelf nu weer, met die kosten, wat bedoel je daar eigenlijk mee? Heb je ooit wel iets verdiend aan je therapie?’

‘Nee, Bego, zo mag ik je wel noemen toch, mijn zus?’ Begonia knikt en haar zus zegt: ‘Ik zie therapie geven als een soort autopoiesis of zo van de wereld.’

Het kost Bego moeite om niet te vragen naar dat rare woord, autopoiesis. Ze vervormt het Grieks altijd om tot het Latijn. Auto was dan zelf, maar poiesis? Poëzie? Ze besluit intelligent te antwoorden: ‘Hortense, ik zie het al, jij ziet therapie als een soort kunstwerk gecreëerd door het Zelf.’ Ze weet niet wat ze hiermee bedoelt, maar wat geeft het.

‘Ja, precies, het zelf scheppen van de wereld en de begeleidende rol van de therapeute hierin. Ik ben alleen maar doorgeefluik van beslissingen.’

Wat een onzin, denkt Begonia. De schoorsteen moet toch ook roken? Toch is dit niet genoeg om haar aandacht af te leiden van Marcia. ‘Maar hoe ken jij Marcia, wees eerlijk?’

Hortensia, die verdiept is in de liefdadigheid van haar metier, schrikt op. Begonia ziet de angst in haar ogen. Heeft Marcia iets te maken met haar verdwijning? Of met de getuigenbescherming? Mag ze niets berekenen voor haar therapie om ‘onder de radar te blijven’? Of is ze gewoon knetter? Nu ze Hortensia beter bekijkt ziet ze de gesprongen aders in haar ogen en haar diepe, donkere wallen. Het blijft lange tijd stil en Hortensia verblijft in trance. Marcia. Ze heeft nooit gedacht dat er achter die geblondeerde troela nog een wereld verscholen ligt en wil het onderste uit de kan weten.

» » 3x12 - Hortensia

« « 3x10 - Alles komt goed

Lees seizoen 2 'Adriana' of lees seizoen 1 'Ada' terug.