Ctrl + Alt + Esc

In haar garderobe doet Bego haar slavenvrije kleding aan. Ze heeft net fairtrade gegeten, anijszaad en halvemaan brood. Na de zonnegroet, kan ze de wereld weer aan. Gisteren heeft ze huwelijkstherapie gehad met Patricia. In de therapie probeert ze haar oordeel weg te laten en zwijgt ze als Patricia spreekt over haar plannen van een tiny house en een 'break' in haar relatie. Ter afleiding dwaalt ze af naar de verzadigde roze kleuren van Patricia's woonkamer in Willemstad en bedenkt dat de Hollandse luchten die niet kunnen vervangen.

Schotse Hooglander Goois Natuurreservaat

Schotse Hooglander, 't Gooi

Soms lijkt het alsof de psychologe loopt op de atoomklok, precies in de pas, maar daardoor vertraagd en totaal niet flexibel. Ze denkt in kwartieren en ook niet in afgeronde eenheden. De kwartieren overlappen elkaar, zijn soms een minuutje langer of korter. Net als de NS. Bij Patricia probeert ze de tijd in te perken tot drie kwartier, wat niet lukt omdat haar vriendin voorbijraast als een intercity en ze nog een kwartier wachten moet op de eerstvolgende stoptrein.

Dit keer stapt Bego in haar Mazda en vertrekt ze via de Crailoseweg naar de woning van Marcia Lapidis in het hart van het Gooi. Haar vriendin en schrijfster heeft deze omgeving nooit kunnen verlaten. Met haar Dobermann pinchers struint ze iedere dag een andere hei af. Marcia heeft meer haar op haar tanden dan uitgeefster Patricia en soms zit dit haar in de weg. Het schrikt anderen af en ook Bego heeft lange tijd op slechte voet met haar gestaan.

Bij het verschijnen van ‘Auto-foto’, lijkt het alsof Marcia de afwezige is op haar selfie. De schrijfster is steeds meer in haar rol gegroeid en vergeet haar zoon Bartje, die door het succes kleiner geworden is. Door toedoen van Patricia, heeft Bartje gekozen voor een pretstudie en wordt hij een alfasukkel.

Tafelbergheide

Tafelbergheide, 't Gooi

Terwijl ze voor Marcia’s deur staat, bekruipt Bego een gevoel van verlies. Wat is de juiste manier om deze behandeling te beginnen? Ze moet het serieus nemen dat Marcia voelt dat ze niet genoeg gepresteerd heeft. Andere vrouwen van haar kaliber, en ze gaat haar best doen om Patricia’s naam niet te noemen, hebben het beter voor elkaar. In haar ogen dan.

Als Marcia opendoet, ziet ze dat ze niet geslapen heeft. De wallen zijn niet zichtbaar door waarschijnlijk een behandeling. Maar dan niet door een psycholoog. Bego’s cliënt is zichtbaar gestresst. Bego zegt niet veel en loopt naar de keukenblok, die brandschoon is. Zelfs geen vuiltje te bekennen op het fornuis. Heeft ze wel iets gegeten? Dan komt er een verhaal uit.

~ * ~

Marcia zit in haar chaise longue, waar bewust of onbewust niemand naast kan zitten. De psychologe staat erbij. Ze besluit te zwijgen. Als ze haar vriendin beter bekijkt, ziet ze dat er een diepte in haar zit die op de foto niet altijd tot uitdrukking komt.

‘Waarom kan dan niemand mij eens serieus nemen? In het boekenvak produceer ik geen literaire juweeltjes, terwijl ik bedolven word onder de lovende kritieken. Auto-foto is het meest gedownloade boek op dit moment. De foto’s worden gezien als een variatie op Marina Abramović. Hoe bekijkt de wereld mij en hoe bekijk ik de wereld? Door die foto’s heb ik mezelf beter leren kennen. Voor Auto-foto dacht ik een fake persoon te zijn, iemand die trends volgt en slaafs achter haar man aanloopt.’

Het relaas van de schrijfster stokt. Begonia werpt een blik op haar horloge, het is twee over drie. Ze heeft eind van de middag een onderhoud met een psychiater in Amsterdam. Dit keer niet over Desassossego of over Ada Zaan. Hoewel Ada’s problemen hierbij vergeleken wit afsteken. Ze zou graag willen dat haar vriendin verder kon kijken dan haar eigen. Ze zit nu vast in een patroon. Het patroon om de ideale vrouw te zijn en daarbij ook nog creatief.

Tafelbergheide

Tafelbergheide, 't Gooi

Marcia snikt en Bego kijkt toe. Wat zou de psychiater hiervan zeggen? Is hier een medicijn voor? Misschien moet ze toch maar over op wijn of is het daarvoor te vroeg. Rond twaalf uur is niet bepaald wijn-tijd. Ook niet voor witte wijn wijven.

De psychologe zegt niets en kijkt haar vriendin aan. Ze hoopt op een reactie. Ondertussen tikt ze in haar elektronisch patiëntensysteem de nodige observaties. Cliënt ziet eruit alsof ze niet geslapen heeft. Herhalende gedachten, geen spoor van zelfkritiek. Sprake van externalisatie van de bewijslast. Die laatste zin begrijpt ze niet helemaal, maar schrijft ze op om zichzelf te verantwoorden. Als psychologe moet je immers je cliënt goed kunnen doorgronden.

Terwijl ze zit te tikken, merkt ze op dat Marcia zit te snikken. Ze zit nog steeds rechtop als een mannequin en haar tranen lijken afkomstig uit de ogen van Cate Blanchett die net in ‘Blue Jasmine’ te horen heeft gekregen dat haar man geen geld meer heeft. Het valt haar nu pas op hoe mooi goudachtig en golvend haar haar is. De look is net wat korter dan een boblijn, maar heeft volume. Het is een kapsel dat de oren net bedekt en tegelijkertijd feminien is. De psychologe kan zich niet voorstellen dat dit iemand uit Patricia’s Amsterdam Zuid heeft geknipt. Dit moet een styliste uit het Gooi zijn geweest.

‘Dat zelfs jij hier niet al jouw aandacht aan geeft. Dat geeft te denken, hoor. Is er nou niemand in deze wereld die mijn problemen kan oplossen? Ben ik zo’n hopeloos geval?’

De psychologe is zich bewust van haar misstap. Op zijn minst had ze kunnen knikken of begrijpend kunnen kijken. Helaas zit dit niet in haar aard. Ook als kind had ze meestal een verkeerde timing. Lachen als er iets ergs was gebeurd of juist heel serieus terwijl er net een grapje was gemaakt. Over haar.

Bego tuurt van haar scherm naar de planten buiten. Gelukkig is het bijna winter, want ze weet niet hoe ze die bloemen ooit weer kan laten bloeien. ‘Marcia, ik zal jouw probleem voorleggen aan de psychiater.’

Het lijkt erop dat dit het gewenste effect sorteert. Marcia’s blik is wazig en ze knikt. De psychologe verlaat het huis en vermeldt niet dat ze samen met Patricia naar de psychiater gaat. Dit privilege zou haar een wrang gevoel geven. Ze herinnert zichzelf eraan om na het onderhoud van vanmiddag, Marcia na te bellen.

~ * ~

De parkeerplaats tegenover de psychiater is altijd vrij. Op deze dag is er geen plek bij een couturier die al jaren niet meer in de belangstelling staat en ze voelt zich gedwongen om op deze immer lege plek te parkeren. Ze zijn iets te vroeg en de psychologe loopt samen met haar vriendin af op een bankje.

Haar vriendin zegt dat ze af en toe mannen ziet voorbijkomen op Alejandro’s telefoon. Ze houdt het erop dat het familieleden zijn, al zouden ze zo uit een magazine kunnen komen. Ongewild denkt Bego terug aan de J-Lo videoclip ‘Papi’, waarin J-Lo te veel van een liefdeskoekje eet. Hierdoor bestormen mannen zoals Alejandro die kent haar in New York.

Amstel Amsterdam

Amstel, Amsterdam, 'Have a glass of class'

Eenmaal binnen in de praktijk, kan Bego minder goed ademhalen. Ze gaat naar beneden naar de wachtruimte en hoort vaag een gesprek met een andere patiënt. In het souterrain zijn de kleine ramen bovenin geblindeerd en ziet ze verschillende hulpboeken voor zich. Ze bladert erin en kijkt naar haar vriendin.

Patricia’s naam wordt geroepen en ze betreden de spreekkamer. Aan de wand spreken de ruggen boekdelen. Titels als Dokter Zhivago, Pnin en verhandelingen over Russische hofdames. Ze zou bijna vergeten dat ze hier is om te praten over Patricia en met haar, voor zover dat mogelijk is. Waarover is haar niet helemaal duidelijk, al hoopt ze dat een psychiater die duidelijkheid wel krijgt.

De psychologe weet dat het hoofd van Patricia beneveld is. Niet helemaal vanwege de alcohol, of juist het gebrek daaraan - ze is sinds het huidige millennium volgens eigen zeggen geheelonthouder - maar vanwege een gemis. Een gemis dat ze, te midden van de boeken, niet onder woorden kan brengen. Bego bekijkt de boekenkast verder terwijl haar vriendin nadenkt. Ze herkent een boek met een herfstachtige gloed, 'Without Goodbye' van Fleur Hols en denkt dat het haar vriendin kan helpen om het onbespreekbare te uiten.

‘Ziet u, ik heb altijd een beetje pech in het leven,’ begint Patricia, met rooddoorlopen ogen. ‘Ik probeer mijn beste beentje voor te zetten, te hollen en te rennen, maar ik kom overal te laat.’ Bego ziet dat Patricia op het puntje van de stoel zit, met hoog opgetrokken rug en schouders die iets te ver naar beneden hangen. Hoewel ze in bijzijn van haar meerdere niets mag zeggen, ligt een opmerking op het puntje van haar tong. Waarom is die psychiater gecharmeerd van Patricia? Wat heeft zij niet en Patricia wel?

De zielenknijper zet zijn bril beter op zijn neus en knikt. Intussen ziet de psychologe een soort ongeduld. Hij heeft nu al een paar keer op zijn scherm gekeken. Is hij soms blij dat het bijna weekend is? Of heeft hij dit keer geen weekend, maar dienst? Gelukkig heeft zij als psychologe weinig klandizie op het moment.

Kade Amsterdam

Amsterdam-West

‘Het is niet zo dat ik geen hulp krijg. Bego die hier naast mij zit, helpt mij iedere dag. Niet per se met het dagelijkse huishouden, wel met mijn innerlijke gevoelsleven.’ Bego zoekt oogcontact met Patricia en knikt.

De dokter twijfelt en zegt: ‘Wat bespreekt u dan?’ Bego ziet de gevoeligheid van deze vraag. Ze denkt terug aan een ontmoeting die ze heeft gehad met een andere pillendokter. Die was ook niet zo van de woorden. Het gesproken woord is niet per se nodig in het huidige counselingtijdperk. Het liefst zou die pillendokter zijn patiënten onderdompelen in een escape room. Hoe iemand vlucht uit zo’n kamer, zegt iets. Misschien wel genoeg voor een diagnose.

Begonia ziet dat haar vriendin niet antwoordt. Ze kijkt naar het Manuel de Débilités Mentales van Julia Vanessa von Kärnten. Eindelijk een boek dat zij ook heeft gelezen. Ze merkt dat het gesprek stokt. Zou ze het boek ‘Ik nog wel van jou’ van E.G aanraden?

‘Wat vindt u ervan?’ vraagt Begonia. Er valt een stilte en een kat komt binnen, die springt op de tafel en vlak voor hun neus gaat zitten. De psychologe weet niet zo goed of ze haar vriendin kan aankijken of dat ze haar hoofd naar beneden houdt, als een schaap dat geschoren wordt.

De psychiater kijkt op vanachter zijn bonsai boompje, die hij net tussen de patiënten en hemzelf heeft neergezet. Een afscheiding tussen de realiteit en de droom, interpreteert de psychologe. Het ideële boompje en de nare buitenwereld van patiënten. Of is het de binnenwereld?

Na deze pauze, die patiënten accepteren alsof het erbij hoort, besluit de dokter met de woorden: ‘Het is onbelangrijk wat ik ervan vind. Wat telt is het volgende.’

Patricia en Bego zitten beiden actief op hun stoel. Ze vallen er bijna vanaf. De een heeft weliswaar rooddoorlopen ogen, maar de twinkeling is niet ver weg.

Hij transpireert en zegt: ‘Patricia, jij bent een mooi mens.’

De twee vrouwen lijken meer woorden te verwachten. Ze besluiten hem aandachtig aan te kijken. Hij stottert. Bego ziet aan Patricia dat zij denkt dat hij denkt dat zij iets aan het denken is. Met andere woorden, er speelt iets tussen hen. Bego besluit zich bescheiden op te stellen.

Vondelpark, fonteinen

Vondelpark, Amsterdam

'Patricia,' zegt de psychiater, in zijn functie als therapeutisch bindmiddel, 'Wat vind je ervan om een keer apart te praten? Ik heb het idee dat Begonia een blokkade bij jou teweeg brengt.'

Bego kijkt sip en denkt aan de verloren uren. Waarom heeft ze überhaupt met deze uitgeefster rond de tafel gezeten. Wie is Patricia? Maar bovenal, wie is zij? Heeft zij nog iets te zeggen in dit tijdsgewricht van social media? Ze heeft in ieder geval niet de volgers van Patricia, volgers die een boek willen uitgeven.

De dokter staat op en stoft een paar boeken af. Er komt een lucht vrij die Begonia doet niezen. Ze kijkt nogmaals naar de boeken en ziet naast Russen toch ook enkele handboeken. Ze gruwt bij de gedachten om een stappenplan anders dan het G-schema of de neurolinguïstiek te volgen.

Ook denkt ze terug aan haar eigen boekenkast. Emile Zola, het naturalisme, Madame Bovary, niet te vergeten De prinses van Clèves. Is je eigen karakter gevormd door de natuur, door opvoeding of door noodlot? Als protestantse kiest Bego voor het laatste, gelovend in hel en verdoemenis. Er is op deze planeet geen tijd voor vergiffenis, ook niet voor haar vriendin Patricia.

Tafelbergheide

Tafelbergheide, 't Gooi

Recht uit het stof verschijnt Kunstbloemen, een titel die opvalt tussen de gewichtigheid. Ze neemt het boek ter afscheid mee.

» » 5x03 - 50-DUiZEND tr@nen

« « 5x01 - Cariño